کم‌حرف شدن سالمندان را پای سن نگذارید | افسردگی سالمندان از آنچه فکر می‌کنید نزدیک‌تر است

خیلی از خانواده‌ها کم‌حرف شدن و گوشه‌گیری سالمند خود را پای سن می‌گذارند. درحالی‌که بیش از ۲۰ درصد سالمندان ایرانی حداقل به یکی از انواع مشکلات روحی دچارند.

همشهری‌آنلاین – پروانه بندپی: ۴ تا ۱۰ مهر، هفته ملی سالمندان است و یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره این گروه این است که آیا می‌توان سالمندی‌ای داشت که در آن افسردگی، انزوا و بی‌انگیزگی به بخش طبیعی زندگی تبدیل نشود؟ به خصوص در ایران که سالمندان علاوه بر با انواع و اقسام مشکلات اقتصادی هم دست و پنجه نرم می‌کنند و با این وجود، داشتن یک روان سالم بسیار دشوار است. از سوی دیگر، خیلی از خانواده‌ها کم‌حرف شدن و گوشه‌گیری سالمند خود را پای سن می‌گذارند و به همین دلیل، افسردگی را از آنها دور می‌دانند. درحالی‌که طبق آمارهای رسمی موجود، حدود ۲۰ درصد سالمندان کشور ما حداقل به یکی از انواع مشکلات روحی – به خصوص افسردگی – دچارند.

مشکلات روحی سالمند را به پای سن او نگذارید

سالمندی برای خیلی از آدم‌ها از جایی آغاز می‌شود که نقش‌های قبلی‌شان یکی‌یکی کنار می‌روند؛ داشتن شغل، کمتر شدن رفت‌وآمدها، تغییر جایگاه در خانواده و کاهش توانایی‌ جسمی. و همین‌ها می‌توانند کم‌کم منجر به افسردگی فرد سالمند شوند یا افسردگی او را تشدید کنند. اما متخصصان می‌گویند بالا رفتن سن به معنای تمام شدن زندگی نیست. البته به این شرط که خانواده و جامعه نیز فرصتی برای او فراهم ‌کنند و خود سالمند نیز برای حفظ ارتباطش با زندگی تلاش ‌کند.

رضا نصری، متخصص طب سالمندی در این زمینه به همشهری می‌گوید: ««بسیاری از خانواده‌ها تغییرات رفتاری سالمند را جدی نمی‌گیرند و کم‌حرف شدن، گوشه‌گیری یا غمگین بودن او را به حساب سن بالا می‌گذارند. در حالی که چنین تغییراتی همیشه طبیعی نیست و می‌تواند نشانه یک مشکل روحی روانی باشد. چون سالمندان اغلب هرچقدر سن‌شان بالاتر می‌رود، از نظر روحی هم آسیب‌پذیرتر می‌شوند.»

به گفته این متخصص، «سالمندی فقط با بیماری‌های جسمی همراه نیست. هرچه سن بالاتر می‌رود، فرد از نظر جسمی و روانی آسیب‌پذیرتر می‌شود و اگر مشکلات روانی نادیده گرفته شوند، می‌توانند بر کیفیت زندگی او تاثیرات جدی بگذارند.»

اهمیت حضور سالمندان در جمع‌ها

اما جلوگیری از افسردگی سالمندان فقط به تشخیص به‌موقع بیماری محدود نمی‌شود. بخشی از ماجرا به این برمی‌گردد که سالمند تا چه اندازه همچنان خودش را عضوی از زندگی بداند. سالمندی که از جمع‌های خانوادگی کنار گذاشته می‌شود، کمتر مورد مشورت قرار می‌گیرد یا اطرافیان به جای او تصمیم می‌گیرند، ممکن است به‌تدریج احساس کند دیگر نقشی ندارد یا حضورش بیهوده است یا دیگر ارزشی برای دیگران ندارد.

نصری بر اهمیت حضور سالمندان در جمع‌های خانوادگی و دوستانه تأکید می‌کند و می‌گوید: «خود سالمندان هم نباید از این جمع‌ها فاصله بگیرند. البته این ارتباط صرفاً به معنای حضور فیزیکی در یک مهمانی نیست. سالمند باید همچنان در جریان زندگی باشد، با دیگران حرف بزند، نظر بدهد، تصمیم بگیرد و تا جایی که توان دارد مسئولیت و نقشی برای خود داشته باشد.»

بیشتر بخوانید؛

• چرت زدن زیاد سالمندان، نشانه پیری نیست

• آیا سالمندان هم دچار افسردگی می‌شوند؟

• سالمندانی که دور از چشم فرزندان، داروهای خود را قطع می‌کنند!

• ۸ توصیه برای بهبود خواب شبانه مامان‌بزرگ‌ها و بابابزرگ‌ها

اختیارات سالمندان را از آنها نگیرید

اما اگر فرد سالمند کم‌کم احساس کند زندگی‌اش کم‌تحرک‌ و بی‌روح شده، چه کاری از دست خودش برمی‌آید؟ نصری به عنوان متخصص طب سالمندی می‌گوید: «لزوما تغییر بزرگی لازم نیست. می‌توان از حفظ یا دوباره ساختن ارتباط با دوستان و اعضای خانواده شروع کرد؛ از بیرون آمدن منظم از خانه، دنبال کردن یک علاقه قدیمی، یاد گرفتن یک مهارت جدید یا پذیرفتن مسئولیتی که به فرد احساس مفید بودن بدهد. مهم این است که زندگی فقط به خوردن، خوابیدن، مصرف دارو، ماندن در خانه و مراجعه به پزشک محدود نشود.»

او در عین حال تاکید می‌کند: «در این میان خانواده نقش بسیار مهمی دارد. مراقبت از سالمند نباید به معنای گرفتن اختیارات از او باشد. اگر فرد هنوز توان تصمیم‌گیری دارد، بهتر است درباره برنامه روزانه، رفت‌وآمدها، خرید، دیدارها و حتی بسیاری از امور خانوادگی نظر خودش را داشته باشد. حفظ استقلال، حتی در اندازه‌های کوچک می‌تواند بخشی از حفظ ارتباط سالمند با زندگی باشد.»

او می‌گوید: «البته این توصیه‌ها به معنی آن نیست که می‌توان افسردگی سالمند را با معاشرت و سرگرمی درمان کرد. اگر تغییر محسوسی در خلق‌وخو و رفتار سالمند ایجاد شده، به‌خصوص اگر کم‌حرفی، کناره‌گیری، بی‌علاقگی یا غمگینی ادامه‌دار است، نباید آن را صرفاً به سن نسبت داد و باید برای ارزیابی تخصصی اقدام کرد. چون ممکن است فرد سالمند دچار اندازه‌ای از افسردگی باشد و نیاز به دارودرمانی داشته باشد.»

اینجا پایان راه نیست

متخصصان تاکید دارند که سالمندی فعال به معنای انکار محدودیت‌های این دوره نیست. طبیعی است که با افزایش سن، توان جسمی تغییر کند، بعضی دوستان و عزیزان از دست بروند و بعضی فعالیت‌ها دیگر مثل گذشته امکان‌پذیر نباشند. اما کاهش توانایی‌ها لزوما به معنی پایان یافتن همه نقش‌ها و علاقه‌مندی‌ها نیست.

نصری هم می‌گوید: «شاید پاسخ به این سؤال که «آیا سالمندی پایان راه است»، بیشتر از آنکه به عدد سن مربوط باشد، به این بستگی دارد که چه میزان از ارتباط، اختیار، هدف و مشارکت فرد در زندگی حفظ شده است. افسردگی سالمندی را نمی‌توان به طور کامل از زندگی همه سالمندان حذف کرد، اما طبیعی دانستن آن هم درست نیست. توجه به سلامت روان، جدی گرفتن تغییرات رفتاری، حفظ ارتباطات اجتماعی و فراهم کردن فرصت مشارکت می‌تواند کمک کند سال‌های سالمندی فقط به معنی سال‌های بیشتری از زندگی نباشد. بلکه بخشی از زندگیِ واقعی و معنادار فرد باشد.»

کد خبر 1071775 منبع: همشهری آنلاین

• بهترین روش برای یخ زدایی گوشت، مرغ و ماهی چیست؟؛ این کار اشتباه است

• چرا مردها طاس می‌شوند؟ | راز هورمونی پشت ریزش مو؛ آیا می‌شود جلوی طاسی را گرفت؟

• کندر بخوریم باهوش می‌شویم؟؛ واقعیت علمی این ادعا

• پاییز را با این رایحه‌ها شروع کنید؛ از خواب آرام تا تمرکز بیشتر

• این خوراکی‌های گیاهی پروتئین زیادی دارند؛ جایگزین‌های ساده گوشت!

• این مرحله از خواب در پیشگیری از دیابت تاثیر دارد

• کم‌حرف شدن سالمندان را پای سن نگذارید | افسردگی سالمندان از آنچه فکر می‌کنید نزدیک‌تر است

• با ایران بازی نمی‌کنیم؛‌انصراف غیراخلاقی یک تیم از بازی با تیم ملی

• فوری؛ پزشکیان خبر داد: آغاز روند بازگشایی تنگه هرمز پس از پذیرش پیشنهاد ایران

• بی اعتنایی جالب عراقچی به مجری اینترنشنال و سوال‌های بی پایانش | ویدئو

• پزشکیان از جزئیات دیدار ۷ ساعته با رهبر معظم انقلاب گفت؛ من پزشکم، ایشان هیچ مشکلی ندارند

• فوری؛ آغاز حملات به عربستان | شلیک موشک‌های بالستیک؛ شنیده شدن صدای انفجار در ریاض؛ گزارش رسانه‌های سعودی

• وقت نیمکت‌نشین کردن بیرانوند است | بهترین زمان برای جانشین او فرا رسیده است

• پزشکیان پیشنهاد میانجیگری داد | میانجیگری ۲ کشور میان ایران و امریکا

• با ایران بازی نمی‌کنیم؛‌انصراف غیراخلاقی یک تیم از بازی با تیم ملی

• فوری؛ پزشکیان خبر داد: آغاز روند بازگشایی تنگه هرمز پس از پذیرش پیشنهاد ایران

• سقوط مرگبار هواپیمای ارتش؛ ۱۴ نفر ازجمله ۲ مقام ارشد نظامی کشته شدند | آخرین توضیحات رسمی ارتش کنگو

• عصبانیت از پیشنهاد جدید ترامپ؛ با موشک به آنجا خواهم رفت!

• ایران شاهرگ آمریکا را زد | جهان رو به ایران، پشت به اسرائیل | آبراهام لینکلن؛‌ ناو خودکشی‌ها

• بی اعتنایی جالب عراقچی به مجری اینترنشنال و سوال‌های بی پایانش | ویدئو

• چین با حملات بعدی آمریکا و اسرائیل به ایران مخالفت خواهد کرد

• بارش‌های ‌ال‌نینو در راه ایران | بیشترین برف و باران در این ۲ منطقه خواهد بود

• مقابله به‌مثل نظامی با تحریم پروازها علیه ایران تکذیب شد + اطلاعیه شورای عالی امنیت ملی

• یک یاغی خارجی در راه پرسپولیس | نکونام هم دست به کار شد